بسم الله الرحمن االرحيم

عزت

در ترجمه ميزان الحكمه جلد 8

 تفسير عزت

طلب عزت در دعا

عزت از آن خدا و رسول او و مؤمنان است

عزت جستن از غير خدا

كسى كه عزت ، همه ، از آن اوست

كسى كه عزت و ذلت به دست اوست

موجبات عزت ( 1)

موجبات عزت ( 2)

موجبات عزت ( 3)

تفسير عزت

12831-   امام صادق (ع): عزت آن است كه هر گاه با حق رو به رو شدى ، در برابر آن خوار و فروتن باشى.

12832-   امـام عـلى (ع): عزت در رسيدن به انتقام است (همين كه به آن مرحله از توانايى رسيد كه بتواند انتقام بگيرد همين براى عزت و غلبه او كافى است و نياز نيست كه انتقام بكشد).

12833-   امام صادق (ع): راستى عزت است و نادانى ذلت.

12834-   امام صادق (ع): شرافت مؤمن در نماز شب خواندن اوست و عزتش در آزار نرساندن به مردم.

12835-   امام على (ع): خوشخويى مؤمن از فروتنى است و عزتش در رها كردن قيل و قال.

12836-   امام على (ع): هيچ عزتى بالاتر از بردبارى نيست.

12837-   امام على (ع): عزتى چون بردبارى نيست.

12838-   امام سجاد (ع): فرمان بردن از فرمانروايان (الهى ) كمال عزت است.

طلب عزت در دعا

12877-   در دعـا آمـده اسـت: بـار خـدايـا! مـرا در سـيـنـه هاى كافران با عظمت گردان و در چشمان مؤمنان پرشكوه ، و در نزد خودم و خانواده ام مرا كوچك گردان.

12878-   نيز در دعا آمده است: مرا در نظر خودم خوار گردان و در چشم مردم بزرگ دار.

12879-   در دعاى مكارم الاخلاق امام زين العابدين (ع) آمده است: مرا عزت بخش و به كبر و غرورمبتلايم مـفرما و مرا در نزد مردم درجه اى بالا مبر، جز اين كه به همان اندازه در نظر خودم فرودم آورى و هـيـچ عزت آشكارى برايم پديد مياور مگر اين كه به همان اندازه ذلتى درونى در نظر خودم پديد آورى.

12880-   امام سجاد (ع) ـ در دعاى روز عرفه ـ: مرا در پيشگاه خودت خوار گردان و نزد خلقت عزيز فرما، مرا در خلوت با خودت پست گردان و در ميان بندگانت سربلند و از كسى كه از من بى نياز است ، بى نيازم گردان و بر نيازمندى و فقر من به خودت بيفزاى.

عزت از آن خدا و رسول او و مؤمنان است

قرآن.

 ((مى گويند: چون به مدينه باز گرديم صاحبان عزت ، ذليلان را از آن جا بيرون خواهند كرد حال آن كه عزت از آن خدا و رسول او و مؤمنان است اما منافقان نمى دانند)).

12822-   به امام حسن (ع) گفته شد: در تو نخوت است ! حضرت فرمود: نه ، بلكه در من عزت است خداى تعالى فرموده است: ((عزت از آن خدا و رسول او و مؤمنان است )).

12823-   امـام صـادق (ع): خداوند اختيار همه كارها را به مؤمن داده اما اين اختيار را به او نداده است كه ذليل باشد مگر نشنيده اى كه خداى تعالى مى فرمايد: ((و عزت از آن خداست ))؟ پس ، مؤمن عزيز است و ذليل نيست مؤمن از كوه نيرومندتر است ، زيرا از كوه با ضربات تيشه كم مى شوداما با هيچ وسيله اى از دين مؤمن نمى توان كاست.

12824-   امام باقر (ع): خداى تبارك و تعالى سه خصلت به مؤمن عطا فرموده است: عزت در دنيا وآخرت ، رستگارى در دنيا و آخرت و هيبت در سينه هاى ستمگران.

عزت جستن از غير خدا

قرآن.

 ((كسانى كه به جاى مؤمنان ، كافران را به دوستى مى گيرند آيا عزت را نزد آنان مى جويند؟ حال آن كه عزت ، همه ، از آن خداست )).

12825-   امام على (ع): هر كه عزت را از جز خدا بجويد، آن عزت او را هلاك گرداند.

12826-   امام على (ع): عزيز غير خدايى ذليل است.

12827-   امام على (ع): بـدان كـه عـزتـمـنـد نيست كسى كه در برابر خدا ذليل نباشد و بلندى نيابد كسى كه در برابر خداافتادگى نورزد.

12828-   امام على (ع) در وصف شيطان مى فرمايد: تعصب او را فرا گرفت و بدبختى بر وى چيره گشت و بـه ايـن كـه از آتش آفريده شده است مغرور شد و تكبر ورزيد و آدم را براى اين كه ازپاره اى گل خشكيده آفريده شده بود، خوار شمرد.

12829-   امام على (ع): شـما را به رها كردن اين دنيا توصيه مى كنم ، دنيايى كه شما را رها مى كند هر چند رها كردن آن را دوست نداشته

باشيد پس ، در عزت دنيا و افتخارات آن رقابت نكنيد زيرا عزت وافتخارات دنيا از بين رفتنى است.

12830-   امام على (ع) در وصف دنيا مى فرمايد: دنيا كارش دگرگون شدن و جابه جايى است وجايگاهش لرزان و عزتش خوارى و كارهاى جديش شوخى و بلنديش پستى.

عوامل پايدارى عزت

12881-   امام باقر (ع): پايدارى عزت را، با ميراندن طمع بجوى.

12882-   امام على (ع): با تنهايى به پايدارى عزت خويش روى آر.

12883-   امـام صـادق (ع): تنهايى و دورى گزيدن از مردم عزت و احترام را بيشتر نگه مى دارد، تادمخور شدن با آنان.

كسى كه عزت ، همه ، از آن اوست

قرآن.

 ((هر كه خواهان عزت است بداند كه عزت ، همگى از آن خداست سخن پاك به سوى او بالا مى رود و كـردار نيك است كه آن را بالا مى برد و براى آنان كه از روى مكر به تبهكارى مى پردازند، عذابى سخت است و مكرشان نيز از ميان مى رود)).

 ((مـنـافـقان را بشارت ده كه آنان را عذابى دردآور است كسانى كه به جاى مؤمنان ، كافران را به دوستى بر مى گزينند آياعزت را نزد آنان مى جويند، در حالى كه عزت ، همه ، از آن خداست ؟ )).

12818-   امام على (ع): هر عزيزى كه تحت قدرت و سلطه اى باشد، ذليل است.

12819-   پيامبر خدا (ص) ـ در دعا ـ: اى خداوندگار بى دستيار، اى عزيز بدور از هر گونه ذلت ، اى بى نياز بدور از هر گونه نيازمندى.

12820-   امـام حـسـين (ع) ـ در دعاى عرفه ـ: اى كسى كه بلند مرتبگى و رفعت را ويژه خود گردانيده ودوستانش به عزت او عزتمندند، اى كسى كه شهرياران يوغ مذلت در برابر او را به گردن خويش افكنده اند و از حملات او ترسانند.

كسى كه عزت و ذلت به دست اوست

قرآن.

 ((بـگـو: اى پـروردگـار دارنـده مـلـك ! به هر كه خواهى ملك مى دهى و از هر كه بخواهى ملك مى ستانى هر كس را كه بخواهى عزت مى بخشى و هر كه را بخواهى ذليل مى گردانى همه نيكيها به دست توست و تو بر هر كارى توانايى )).

12821-   امـام صـادق (ع) دربـاره آيـه ((بگو: اى پروردگار دارنده ملك )) و در پاسخ به اين پرسش كه آيا خـداونـد به بنى اميه ملك و شهر يارى داد، فرمود: چنان نيست كه تو فكر مى كنى (بلكه )خداوند عـزوجل ملك و حكومت را به ما داد اما بنى اميه آن را گرفتند مانند اين كه كسى جامه اى داشته بـاشـد و ديـگـرى آن را از او (به زور) بگيرد اين جامه از آن كسى نيست كه آن را (به زور) گرفته است.

موجبات عزت ( 1)

فرمان بردن از خداى سبحان.

12839-   پـيـامـبـر خـدا (ص): خداى تعالى هر روز مى فرمايد: من پروردگار عزيز شما هستم ، پس هركه خواهان عزت دو جهان است بايد كه از (خداى ) عزيز فرمان برد.

12840-   امـام صـادق (ع): هر كه مى خواهد بى آن كه ايل و تبارى داشته باشد عزتمند باشد و بدون آن كه مال و ثروتى داشته باشد بى نياز باشد و بدون آن كه قدرتى داشته باشد هيبت و شكوه داشته باشد، بايد از خوارى معصيت خدا به عزت طاعت او در آيد.

12841-   امـام عـلى (ع): هر كه مى خواهد بدون داشتن مال و ثروت بى نياز باشد و بدون داشتن ايل وتبار عـزتمند و بدون برخوردارى از قدرت فرمانش برده شود، پس بايد از خوارى معصيت خدابه عزت طاعت او در آيد، در اين صورت ، همه آنها را مى يابد.

12842-   امـام صـادق (ع): هر كس كه خداوند او را از خوارى گناهان به عزت پرهيزگارى در آورد، اورا بى نياز گرداند بى آن كه ثروتى داشته باشد و عزيز و قدرتمندش كند بى آن كه ايل و تبارى داشته باشد و از تنهايى به درش آورد بى آن كه كسى با او همدم شود.

12843-   امام على (ع): هر گاه جوياى عزت باشى آن را به طاعت (از خدا) بجوى.

12844-   امام على (ع): خداى تعالى به داود (ع) وحى فرمود: اى داود! من عزت را در طاعت از خود قرار دادم ،ولى مردم آن را در خدمت به سلطان جستجومى كنندوازاين رونمى يابندش.

12845-   امام على (ع): هيچ عزتى چون طاعت (از خدا) نيست.

12846-   پيامبر خدا (ص): هر كه مى خواهد عزيزترين مردم باشد، بايد از خداى عزوجل پروا داشته باشد.

12847-   امام على (ع): هيچ كرامتى عزيزتر از تقوا نيست.

12848-   امام على (ع): هيچ عزتى بالاتر از تقوا نيست.

12849-   امام على (ع): شـمـا را اى بـنـدگـان خـدا بـه تقواى الهى سفارش مى كنم به حقايق آن چنگ زنيد تا شما را به پناهگاههاى آسايش و جايگاههاى رفاه و حصارهاى محافظ و منزلهاى عزت برساند.

12850-   پيامبر خدا (ص) خطاب به ابو امامه فرمود: كار خدا را عزيز شمار تا خداوند تو را عزيزگرداند.

12851-   پيامبر خدا (ص): خوار بودن در برابر حق به عزت نزديكتر است ، تا عزت يافتن به وسيله باطل.

12852-   امام على (ع) ـ در مناجات ـ: الهى ! همين عزت مرا بس كه بنده تو هستم و همين افتخار مرابس كه تو خداوندگار من هستى.

12853-   پيامبر خدا (ص): كسى كه خود را در طاعت خدا خوار و ذليل گرداند عزيزتر از كسى است كه با نافرمانى خدا به عزت رسد.

موجبات عزت ( 2)

طمع نداشتن از مردم.

12854-   امـام صادق (ع): عزت پيوسته بى قرارى مى كند تا آن كه به خانه اى در آيد كه اهل آن چشم طمع به دست مردم نداشته باشند و در آن جا مستقر مى شود.

12855-   لـقـمان (ع) در اندرز به فرزند خود مى فرمايد: اگر مى خواهى عزت دنيا را به دست آورى ،طمع خـويـش را از آن چـه مردم دارند، ببر، زيرا پيامبران و صديقان ، به سبب بركندن طمع خود،به آن مقامات رسيدند.

12856-   امـام بـاقـر (ع): چشم نداشتن به دست مردم موجب عزت دينى مؤمن است آيا اين سخن حاتم را نشنيده اى كه:.هـر گـاه بـه چـشـم بـركـنـدن (از دسـت مـردم ) مـصـمـم شدى و جانت با آن آشنا شد، آن را بى نيازى خواهى يافت و طمع را فقر و نيازمندى.

12857-   امام على (ع): عزت با قطع طمع همراه است.

موجبات عزت ( 3)

انصاف ، پايبندى به حق ، گذشت ، افتادگى ، شكسته نفسى ، مناعت طبع ، توكل ، نگه داشتن زبان ،.فرو خوردن خشم ، شكيبايى ، قناعت.

12858-   امام على (ع): بدانيد كه هركس با مردم به انصاف رفتار كند، خداوند جز بر عزت او نيفزايد.

12859-   امـام عـسـكرى (ع): هيچ عزتمندى حق را فرو نگذاشت ، مگر اين كه به ذلت افتاد و هيچ ذليل و ناتوانى حق را نگرفت مگر اين كه عزيز و نيرومند شد.

12860-   پـيـامـبـر خدا (ص): هر كس از ظلمى كه به او شده است در گذرد، خداوند به جاى آن در دنيا وآخرت او را عزيز گرداند.

12861-   پـيـامـبـر خدا (ص): سـه چـيـز اسـت كـه خـداوند به سبب آنها جز بر خير و خوبى نمى افزايد: افتادگى كه خداوند به سبب آن جز بلند مرتبگى نمى افزايد، شكسته نفسى كه خداوند به سبب آن جز عزت نمى افزايد و مناعت طبع كه خداوند به سبب آن جز بى نيازى نمى افزايد.

12862-   امـام بـاقر (ع): بى نيازى و عزت در دل مؤمن مى چرخند و چون به نقطه اى كه در آن توكل است رسيدند در آن جا مستقر مى شوند.

12863-   امـام كاظم (ع) به مردى كه عرض كرد: به من سفارشى فرماييد، فرمود: زبانت را نگه دار تاعزيز گردى و زمام اختيار خودت را به دست مردم مسپار، كه ذليل مى شوى.

12864-   امـام بـاقـر (ع): سـه چـيـز اسـت كـه خـداونـد بـه واسـطـه آنـهـا جز بر عزت انسان مسلمان نمى افزايد: گذشت كردن از كسى كه به او ستم كرده است ، بخشيدن به كسى كه از (دادن چيزى به ) او دريغ ‌كرده است و پيوستن به كسى كه از او بريده است.

12865-   امـام صـادق (ع): سه چيز است كه ، به خدا قسم ، حقند: هيچ ثروتى بر اثر پرداخت صدقه وزكات كم نشد، در حق هيچ كس ستمى نشدكه بتواندتلافى كنداماخويشتندارى ورزيد مگر اين كه خداوند عوض آن به او عزت داد و هيچ بنده اى در خواهشى را به روى خود نگشود مگر اين كه درى از فقر و نيازمندى به رويش گشوده گشت.

12866-   امـام صـادق (ع): هـيـچ بـنـده اى خشم خود را فرو نخورد، مگر اين كه خداوند عزوجل بر عزت او در دنيا وآخرت افزود.

12867-   امـام بـاقر (ع): هركه در برابر مصيبتى شكيبايى ورزد، خداى عزوجل بر عزتش بيفزايد و اورا در بهشت خود با محمد و خاندان او (ع) جاى دهد.

12868-   امام صادق (ع): هر كه از بدى پاك شد، به عزت دست يافت.

12869-   امام على (ع): شجاعت يكى از دو عزت است و گريختن (از رزمگاه ) يكى از دو خوارى است.

12870-   امام على (ع): هركه از دهشهاى دنيا دست شست ، عزت يافت.

12871-   امام على (ع): قناعت به عزت مى انجامد.

12872-   امام على (ع): هـر كـه روحيه اى قانع داشته باشد، در عين تنگدستى عزيز باشد و هركه روحيه اى سيرى ناپذير داشته باشد، در عين توانگرى ذليل باشد.

12873-   امام على (ع): قانع باش ، تا عزيز گردى.

12874-   امام على (ع): خداوند و جهاد را براى عزت بخشيدن به اسلام واجب فرمود.

12875-   امام على (ع) در وصف پيامبر (ص)مى فرمايد: آن گاه قرآن را بر او فرو فرستاد كه نورى است كه چـراغـهـايـش خـاموش نمى شود و بناى روشنگرى است كه پايه هايش ويران نمى گردد و شفا و دارويـى است كه ترس از بيماريهاى آن نمى رود و عزتى است كه هوادارانش شكست نمى خورند و حقى است كه يارانش بى ياور گذاشته نمى شوندخداوند آن را سيراب كننده عطش دانشوران قرار داده اسـت و بـهـار دلـهاى فهميدگان وپناهگاهى كه ستيغ آن دست تسخير ناپذير است و براى كسى كه آن را سرپرست خود گيرد،مايه عزت مى باشد.

12876-   امام على (ع): امـروز عـربـهـا، گـرچـه انـدك شـمـارنـد، به سبب اسلام فراوانند و به خاطر همبستگى عزيز ونيرومندند.

تنظيم : بهرام محسني نسب (Bahrammn@gmail.com  )

والسلام علي من التبع الهدي