|
بسم الله الرحمن االرحيم
تحقيق در قرآن در موضوع " شكر"
فهرست :
شايد شكر گزار باشيد :
تشكر كردن خدا :
خطاب به شكر گزار بودن :
كسانيكه شكر گزار نيستند :
شكر گزاران :
حضرت نوح :
و غيره :
شايد شكر گزار باشيد :
1.
ثمَّ عَفَوْنَا عَنكُم مِّن بَعْدِ ذَلِك لَعَلَّكُمْ
تَشكُرُونَ(52) سپس شما را بعد از آن بخشيديم؛ شايد شكر
(اين نعمت را) بجا آوريد. البقرة : 52
2.
ثمَّ بَعَثْنَكُم مِّن بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكمْ
تَشكُرُونَ(56) سپس شما را پس از مرگتان، حيات بخشيديم؛
شايد شكر (نعمت او را) بجا آوريد. البقرة : 56
3.
شهْرُ رَمَضانَ الَّذِى أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْءَانُ هُدًى
لِّلنَّاسِ وَ بَيِّنَتٍ مِّنَ الْهُدَى وَ الْفُرْقَانِ
فَمَن شهِدَ مِنكُمُ الشهْرَ فَلْيَصمْهُ وَ مَن كانَ
مَرِيضاً أَوْ عَلى سفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ
يُرِيدُ اللَّهُ بِكمُ الْيُسرَ وَ لا يُرِيدُ بِكمُ
الْعُسرَ وَ لِتُكمِلُوا الْعِدَّةَ وَ لِتُكبرُوا اللَّهَ
عَلى مَا هَدَاتُمْ وَ لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(185) (روزه،
در چند روز معدودِ) ماهِ رمضان است؛ ماهى كه قرآن، براى
راهنمايى مردم ، و نشانههاى هدايت، و فرق ميان حق و باطل،
در آن نازل شده است. پس آن كس از شما كه در ماه رمضان در
حضر باشد، روزه بدارد! و آن كس كه بيمار يا در سفر است،
روزهاى ديگرى را به جاى آن، روزه بگيرد! خداوند، راحتى شما
را مي خواهد، نه زحمت شما را! هدف اين است كه اين روزها را
تكميل كنيد؛ وَ لَقَدْ نَصرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ
أَنتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ
تَشكُرُونَ(123) خداوند شما را در «بدر» يارى كرد (و بر
دشمنان خطرناك، پيروز ساخت)؛ در حالى كه شما (نسبت به
آنها)، ناتوان بوديد. پس، از خدا بپرهيزيد (و در برابر
دشمن، مخالفتِ فرمانِ پيامبر نكنيد)، تا شكر نعمت او را
بجا آورده باشيد! آلعمران : 123
4.
و خدا را بر اينكه شما را هدايت كرده، بزرگ بشمريد؛ باشد
كه شكرگزارى كنيد! البقرة : 185
5.
يَأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلى
الصلَوةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلى
الْمَرَافِقِ وَ امْسحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَ أَرْجُلَكمْ
إِلى الْكَعْبَينِ وَ إِن كُنتُمْ جُنُباً فَاطهَّرُوا وَ
إِن كُنتُم مَّرْضى أَوْ عَلى سفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ
مِّنكُم مِّنَ الْغَائطِ أَوْ لَمَستُمُ النِّساءَ فَلَمْ
تجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صعِيداً طيِّباً فَامْسحُوا
بِوُجُوهِكمْ وَ أَيْدِيكُم مِّنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ
لِيَجْعَلَ عَلَيْكم مِّنْ حَرَجٍ وَ لَكِن يُرِيدُ
لِيُطهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ
لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(6) اى كسانى كه ايمان آوردهايد!
هنگامى كه به نماز مي ايستيد، صورت و دستها را تا آرنج
بشوييد! و سر و پاها را تا مفصل [= برآمدگى پشت پا] مسح
كنيد! و اگر جنب باشيد، خود را بشوييد (و غسل كنيد)! و اگر
بيمار يا مسافر باشيد، يا يكى از شما از محل پستى آمده [=
قضاى حاجت كرده]، يا با آنان تماس گرفته (و آميزش جنسى
كردهايد)، و آب (براى غسل يا وضو) نيابيد، با خاك پاكى
تيمم كنيد! و از آن، بر صورت [= پيشاني ] و دستها بكشيد!
خداوند نمي خواهد مشكلى براى شما ايجاد كند؛ بلكه مي خواهد
شما را پاك سازد و نعمتش را بر شما تمام نمايد؛ شايد شكر
او را بجا آوريد! المائدة : 6
6.
لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فى أَيْمَنِكُمْ وَ
لَكِن يُؤَاخِذُكم بِمَا عَقَّدتُّمُ الأَيْمَنَ
فَكَفَّرَتُهُ إِطعَامُ عَشرَةِ مَسكِينَ مِنْ أَوْسطِ مَا
تُطعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسوَتُهُمْ أَوْ تحْرِيرُ
رَقَبَةٍ فَمَن لَّمْ يجِدْ فَصِيَامُ ثَلَثَةِ أَيَّامٍ
ذَلِك كَفَّرَةُ أَيْمَنِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ وَ
احْفَظوا أَيْمَنَكُمْ كَذَلِك يُبَينُ اللَّهُ لَكُمْ
ءَايَتِهِ لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(89) خداوند شما را بخاطر
سوگندهاى بيهوده (و خالى از اراده،) مؤاخذه نمي كند؛ ولى
در برابر سوگندهايى كه (از روى اراده) محكم كردهايد،
مؤاخذه مي نمايد. كفاره اينگونه قسمها، اطعام ده نفر
مستمند، از غذاهاى معمولى است كه به خانواده خود مي دهيد؛
يا لباس پوشاندن بر آن ده نفر؛ و يا آزاد كردن يك برده؛ و
كسى كه هيچ كدام از اينها را نيابد، سه روز روزه مي گيرد؛
اين، كفاره سوگندهاى شماست به هنگامى كه سوگند ياد مي كنيد
(و مخالفت مي نماييد). و سوگندهاى خود را حفظ كنيد (و
نشكنيد!) خداوند آيات خود را اين چنين براى شما بيان مي
كند، شايد شكر او را بجا آوريد! المائدة : 89
7.
وَ اذْكرُوا إِذْ أَنتُمْ قَلِيلٌ مُّستَضعَفُونَ فى
الأَرْضِ تخَافُونَ أَن يَتَخَطفَكُمُ النَّاس
فَئَاوَاتُمْ وَ أَيَّدَكُم بِنَصرِهِ وَ رَزَقَكُم مِّنَ
الطيِّبَتِ لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(26) و به خاطر بياوريد
هنگامى را كه شما در روى زمين، گروهى كوچك و اندك و زبون
بوديد؛ آنچنان كه مي ترسيديد مردم شما را بربايند! ولى او
شما را پناه داد؛ و با يارى خود تقويت كرد؛ و از روزيهاى
پاكيزه بهرهمند ساخت؛ شايد شكر نعمتش را بجا آوريد!
الأنفال : 26
8.
رَّبَّنَا إِنى أَسكَنت مِن ذُرِّيَّتى بِوَادٍ غَيرِ ذِى
زَرْعٍ عِندَ بَيْتِك الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا
الصلَوةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِّنَ النَّاسِ تهْوِى
إِلَيهِمْ وَ ارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَتِ لَعَلَّهُمْ
يَشكُرُونَ(37) پروردگارا! من بعضى از فرزندانم را در
سرزمين بي آب و علفى، در كنار خانهاى كه حرم توست، ساكن
ساختم تا نماز را برپا دارند؛ تو دلهاى گروهى از مردم را
متوجّه آنها ساز؛ و از ثمرات به آنها روزى ده؛ شايد آنان
شكر تو را بجاى آورند! إبراهيم : 37
9.
وَ هُوَ الَّذِى سخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكلُوا مِنْهُ
لَحْماً طرِيًّا وَ تَستَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً
تَلْبَسونَهَا وَ تَرَى الْفُلْك مَوَاخِرَ فِيهِ وَ
لِتَبْتَغُوا مِن فَضلِهِ وَ لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(14) او
كسى است كه دريا را مسخّر (شما) ساخت تا از آن، گوشت تازه
بخوريد؛ و زيورى براى پوشيدن (مانند مرواريد) از آن
استخراج كنيد؛ و كشتيها را مي بينى كه سينه دريا را مي
شكافند تا شما (به تجارت پردازيد و) از فضل خدا بهره
گيريد؛ شايد شكر نعمتهاى او را بجا آوريد! النحل : 14
10.
وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطونِ أُمَّهَتِكُمْ لا
تَعْلَمُونَ شيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السمْعَ وَ الأَبْصرَ
وَ الأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشكُرُونَ(78) و خداوند شما
را از شكم مادرانتان خارج نمود در حالى كه هيچ چيز نمي
دانستيد؛ و براى شما، گوش و چشم و عقل قرار داد، تا شكر
نعمت او را بجا آوريد! النحل : 78
11.
وَ الْبُدْنَ جَعَلْنَهَا لَكم مِّن شعَئرِ اللَّهِ لَكمْ
فِيهَا خَيرٌ فَاذْكُرُوا اسمَ اللَّهِ عَلَيهَا صوَاف
فَإِذَا وَجَبَت جُنُوبهَا فَكلُوا مِنهَا وَ أَطعِمُوا
الْقَانِعَ وَ الْمُعْترَّ كَذَلِك سخَّرْنَهَا لَكمْ
لَعَلَّكُمْ تَشكُرُونَ(36) و شترهاى چاق و فربه را (در
مراسم حج) براى شما از شعائر الهى قرار داديم؛ در آنها
براى شما خير و بركت است؛ نام خدا را (هنگام قربانى كردن)
در حالى كه به صف ايستادهاند بر آنها ببريد؛ و هنگامى كه
پهلوهايشان آرام گرفت (و جان دادند)، از گوشت آنها بخوريد،
و مستمندان قانع و فقيران را نيز از آن اطعام كنيد! اين
گونه ما آنها را مسخّرتان ساختيم، تا شكر خدا را بجا
آوريد. الحج : 36
12.
وَ مِن رَّحْمَتِهِ جَعَلَ لَكمُ الَّيْلَ وَ النَّهَارَ
لِتَسكُنُوا فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضلِهِ وَ
لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(73) و از رحمت اوست كه براى شما شب
و روز قرار داد تا هم در آن آرامش داشته باشيد و هم براى
بهرهگيرى از فضل خدا تلاش كنيد، و شايد شكر نعمت او را
بجا آوريد! القصص : 73
13.
وَ مِنْ ءَايَتِهِ أَن يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشرَتٍ وَ
لِيُذِيقَكم مِّن رَّحْمَتِهِ وَ لِتَجْرِى الْفُلْك
بِأَمْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضلِهِ وَ لَعَلَّكمْ
تَشكُرُونَ(46) و از آيات (عظمت) خدا اين است كه بادها را
بعنوان بشارتگرانى مي فرستد تا شما را از رحمتش بچشاند (و
سيراب كند) و كشتيها بفرمانش حركت كنند و از فضل او بهره
گيريد؛ شايد شكرگزارى كنيد. الروم : 46
14.
وَ مَا يَستَوِى الْبَحْرَانِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سائغٌ
شرَابُهُ وَ هَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَ مِن كلٍّ تَأْكلُونَ
لَحْماً طرِيًّا وَ تَستَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسونَهَا
وَ تَرَى الْفُلْك فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِن
فَضلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشكُرُونَ(12) دو دريا يكسان
نيستند: اين يكى دريايى است كه آبش گوارا و شيرين و
نوشيدنش خوشگوار است، و آن يكى شور و تلخ و گلوگير؛ (امّا)
از هر دو گوشتى تازه مى خوريد و وسايل زينتى استخراج كرده
مي پوشيد؛ و كشتيها را در آن مي بينى كه آنها را مي شكافند
(و به سوى مقصد پيش مي روند) تا از فضل خداوند بهرهگيريد،
و شايد شكر (نعمتهاى او را) بجا آوريد! فاطر : 12
15.
اللَّهُ الَّذِى سخَّرَ لَكمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِى
الْفُلْك فِيهِ بِأَمْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضلِهِ وَ
لَعَلَّكمْ تَشكُرُونَ(12) خداوند همان كسى است كه دريا را
مسخّر شما كرد تا كشتيها بفرمانش در آن حركت كنند و
بتوانند از فضل او بهره گيريد، و شايد شكر نعمتهايش را بجا
آوريد! الجاثية : 12
تشكر كردن خدا :
1.
إِنَّ الصفَا وَ الْمَرْوَةَ مِن شعَائرِ اللَّهِ فَمَنْ
حَجَّ الْبَيْت أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن
يَطوَّف بِهِمَا وَ مَن تَطوَّعَ خَيراً فَإِنَّ اللَّهَ
شاكِرٌ عَلِيمٌ(158) «صفا» و «مروه» از شعائر (و
نشانههاى) خداست! بنابراين، كسانى كه حجِ خانه خدا و يا
عمره انجام مي دهند، مانعى نيست كه بر آن دو طواف كنند؛ (و
سعىِ صفا و مروه انجام دهند. و هرگز اعمال بي رويّه
مشركان، كه بتهايى بر اين دو كوه نصب كرده بودند، از
موقعيّت اين دو مكان مقدّس نمي كاهد!) و كسى كه فرمان خدا
را در انجام كارهاى نيك اطاعت كند، خداوند (در برابر عمل
او) شكرگزار، و (از افعال وى) آگاه است. البقرة : 158
2.
مَّا يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذَابِكمْ إِن شكَرْتُمْ وَ
ءَامَنتُمْ وَ كانَ اللَّهُ شاكراً عَلِيماً(147) خدا چه
نيازى به مجازات شما دارد اگر شكرگزارى كنيد و ايمان
آوريد؟ خدا شكرگزار و آگاه است. (اعمال و نيّات شما را مي
داند، و به اعمال نيك، پاداش نيك مى دهد.) النساء : 147
3.
وَ مَنْ أَرَادَ الاَخِرَةَ وَ سعَى لهََا سعْيَهَا وَ
هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئك كانَ سعْيُهُم مَّشكُوراً(19) و
آن كس كه سراى آخرت را بطلبد، و براى آن سعى و كوشش كند
-در حالى كه ايمان داشته باشد- سعى و تلاش او، (از سوى
خدا) پاداش داده خواهد شد. الإسراء : 19
4.
لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَ يَزِيدَهُم مِّن فَضلِهِ
إِنَّهُ غَفُورٌ شكورٌ(30) (آنها اين اعمال صالح را انجام
مي دهند) تا خداوند اجر و پاداش كامل به آنها دهد و از
فضلش بر آنها بيفزايد كه او آمرزنده و شكرگزار است! فاطر :
30
5.
وَ قَالُوا الحَْمْدُ للَّهِ الَّذِى أَذْهَب عَنَّا
الحَْزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شكُورٌ(34) آنها مي
گويند: «حمد (و ستايش) براى خداوندى است كه اندوه را از ما
برطرف ساخت؛ پروردگار ما آمرزنده و سپاسگزار است! فاطر :
34
6.
ذَلِك الَّذِى يُبَشرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ
ءَامَنُوا وَ عَمِلُوا الصلِحَتِ قُل لا أَسئَلُكمْ
عَلَيْهِ أَجْراً إِلا الْمَوَدَّةَ فى الْقُرْبى وَ مَن
يَقْترِف حَسنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسناً إِنَّ
اللَّهَ غَفُورٌ شكُورٌ(23) اين همان چيزى است كه خداوند
بندگانش را كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند به
آن نويد مي دهد! بگو: «من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم
درخواست نمي كنم جز دوستداشتن نزديكانم [= اهل بيتم]؛ و
هر كس كار نيكى انجام دهد ، بر نيكي اش مي افزاييم؛ چرا كه
خداوند آمرزنده و سپاسگزار است. الشورى : 23
7.
إِن تُقْرِضوا اللَّهَ قَرْضاً حَسناً يُضعِفْهُ لَكُمْ وَ
يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ شكُورٌ حَلِيمٌ(17) اگر به خدا
قرضالحسنه دهيد، آن را براى شما مضاعف مي سازد و شما را
مي بخشد؛ و خداوند شكركننده و بردبار است! التغابن : 17
8. إِنَّ هَذَا كانَ لَكمْ جَزَاءً وَ كانَ سعْيُكم
مَّشكُوراً(22) اين پاداش شماست، و سعى و تلاش شما مورد
قدردانى است! الإنسان : 22
خطاب به شكر گزار بودن :
1.
فَاذْكُرُونى أَذْكُرْكُمْ وَ اشكرُوا لى وَ لا
تَكْفُرُونِ(152) پس به ياد من باشيد، تا به ياد شما باشم!
و شكر مرا گوييد و (در برابر نعمتهايم) كفران نكنيد!
البقرة : 152
2.
يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا كلُوا مِن طيِّبَتِ مَا
رَزَقْنَكُمْ وَ اشكُرُوا للَّهِ إِن كنتُمْ إِيَّاهُ
تَعْبُدُونَ(172) اى كسانى كه ايمان آوردهايد! از نعمتهاى
پاكيزهاى كه به شما روزى دادهايم، بخوريد و شكر خدا را
بجا آوريد؛ اگر او را پرستش مي كنيد! البقرة : 172
3.
قَالَ يَمُوسى إِنى اصطفَيْتُك عَلى النَّاسِ بِرِسلَتى وَ
بِكلَمِى فَخُذْ مَا ءَاتَيْتُك وَ كُن مِّنَ
الشكِرِينَ(144) (خداوند) فرمود: «اى موسى! من تو را با
رسالتهاى خويش، و با سخنگفتنم (با تو)، بر مردم برترى
دادم و برگزيدم؛ پس آنچه را به تو دادهام بگير و از
شكرگزاران باش!» الأعراف : 144
4.
فَكلُوا مِمَّا رَزَقَكمُ اللَّهُ حَلَلاً طيِّباً وَ
اشكرُوا نِعْمَت اللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ
تَعْبُدُونَ(114) پس، از آنچه خدا روزيتان كرده است، حلال
و پاكيزه بخوريد؛ و شكر نعمت خدا را بجا آوريد اگر او را
مي پرستيد! النحل : 114
5.
إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَوْثَناً وَ
تخْلُقُونَ إِفْكاً إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ
اللَّهِ لا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً فَابْتَغُوا عِندَ
اللَّهِ الرِّزْقَ وَ اعْبُدُوهُ وَ اشكُرُوا لَهُ
إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ(17) شما غير از خدا فقط بتهايى (از
سنگ و چوب) را مي پرستيد و دروغى به هم مي بافيد؛ آنهايى
را كه غير از خدا پرستش مي كنيد، مالك هيچ رزقى براى شما
نيستند؛ روزى را تنها نزد خدا بطلبيد و او را پرستش كنيد و
شكر او را بجا آوريد كه بسوى او بازگشت داده مي شويد!
العنكبوت : 17
6.
لَقَدْ كانَ لِسبَإٍ فى مَسكَنِهِمْ ءَايَةٌ جَنَّتَانِ
عَن يَمِينٍ وَ شِمَالٍ كلُوا مِن رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَ
اشكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ(15)
براى قوم «سبا» در محل سكونتشان نشانهاى (از قدرت الهى)
بود: دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظيم
با ميوههاى فراوان؛ و به آنها گفتيم:) از روزى
پروردگارتان بخوريد و شكر او را بجا آوريد؛ شهرى است پاك و
پاكيزه، و پروردگارى آمرزنده (و مهربان)! سبأ : 15
7.
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَ كُن مِّنَ الشكِرِينَ(66) بلكه
تنها خداوند را عبادت كن و از شكرگزاران باش! الزمر : 66
كسانيكه شكر گزار نيستند :
1.
أَ لَمْ تَرَ إِلى الَّذِينَ خَرَجُوا مِن دِيَرِهِمْ وَ
هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ
مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضلٍ عَلى
النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكثرَ النَّاسِ لا يَشكرُونَ(243)
آيا نديدى جمعيتى را كه از ترس مرگ، از خانههاى خود فرار
كردند؟ و آنان، هزارها نفر بودند (كه به بهانه بيمارى
طاعون، از شركت در ميدان جهاد خوددارى نمودند). خداوند به
آنها گفت: بميريد! (و به همان بيمارى، كه آن را بهانه قرار
داده بودند، مردند.) سپس خدا آنها را زنده كرد؛ (و ماجراى
زندگى آنها را درس عبرتى براى آيندگان قرار داد.) خداوند
نسبت به بندگان خود احسان مي كند؛ ولى بيشتر مردم، شكر (او
را) بجا نمي آورند. البقرة : 243
2.
وَ لَقَدْ مَكَّنَّكمْ فى الأَرْضِ وَ جَعَلْنَا لَكُمْ
فِيهَا مَعَيِش قَلِيلاً مَّا تَشكُرُونَ(10) ما تسلّط و
مالكيّت و حكومت بر زمين را براى شما قرار داديم؛ و انواع
وسايل زندگى را براى شما فراهم ساختيم؛ اما كمتر شكرگزارى
مي كنيد! الأعراف : 10
3.
ثُمَّ لاَتِيَنَّهُم مِّن بَينِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ
خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمَنهِمْ وَ عَن شمَائلِهِمْ وَ لا
تجِدُ أَكْثَرَهُمْ شكِرِينَ(17) سپس از پيش رو و از پشت
سر، و از طرف راست و از طرف چپ آنها، به سراغشان مي روم؛ و
بيشتر آنها را شكرگزار نخواهى يافت!» الأعراف : 17
4.
وَ مَا ظنُّ الَّذِينَ يَفْترُونَ عَلى اللَّهِ الْكذِب
يَوْمَ الْقِيَمَةِ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضلٍ عَلى
النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثرَهُمْ لا يَشكُرُونَ(60) آنها
كه بر خدا افترا مي بندند، درباره (مجازات) روز رستاخيز،
چه مي انديشند؟! خداوند نسبت به همه مردم فضل (و بخشش)
دارد، امّا اكثر آنها سپاسگزارى نمي كنند! يونس : 60
5.
وَ اتَّبَعْت مِلَّةَ ءَابَاءِى إِبْرَهِيمَ وَ إِسحَقَ وَ
يَعْقُوب مَا كانَ لَنَا أَن نُّشرِك بِاللَّهِ مِن شي ءٍ
ذَلِك مِن فَضلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَ عَلى النَّاسِ وَ
لَكِنَّ أَكثرَ النَّاسِ لا يَشكُرُونَ(38) من از آيين
پدرانم ابراهيم و اسحاق و يعقوب پيروى كردم! براى ما
شايسته نبود چيزى را همتاى خدا قرار دهيم؛ اين از فضل خدا
بر ما و بر مردم است؛ ولى بيشتر مردم شكرگزارى نمي كنند!
يوسف : 38
6.
وَ هُوَ الَّذِى أَنشأَ لَكمُ السمْعَ وَ الأَبْصرَ وَ
الأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشكُرُونَ(78) و او كسى است
كه براى شما گوش و چشم و قلب [=عقل] ايجاد كرد؛ امّا كمتر
شكر او را بجا مي آوريد. المؤمنون : 78
7.
وَ إِنَّ رَبَّك لَذُو فَضلٍ عَلى النَّاسِ وَ لَكِنَّ
أَكثرَهُمْ لا يَشكُرُونَ(73) مسلّماً پروردگار تو نسبت به
مردم، فضل (و رحمت) دارد؛ ولى بيشترشان شكرگزار نيستند!
النمل : 73
8.
ثُمَّ سوَّاتُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِ وَ جَعَلَ
لَكُمُ السمْعَ وَ الأَبْصرَ وَ الأَفْئِدَةَ قَلِيلاً
مَّا تَشكُرُونَ(9) سپس (اندام) او را موزون ساخت و از روح
خويش در وى دميد؛ و براى شما گوش و چشمها و دلها قرار داد؛
امّا كمتر شكر نعمتهاى او را بجا مي آوريد! السجدة : 9
9.
يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشاءُ مِن محَرِيب وَ تَمَثِيلَ وَ
جِفَانٍ كالجَْوَابِ وَ قُدُورٍ رَّاسِيَتٍ اعْمَلُوا
ءَالَ دَاوُدَ شكْراً وَ قَلِيلٌ مِّنْ عِبَادِى
الشكُورُ(13) آنها هر چه سليمان مي خواست برايش درست مي
كردند: معبدها، تمثالها، ظروف بزرگ غذا همانند حوضها، و
ديگهاى ثابت (كه از بزرگى قابل حمل و نقل نبود؛ و به آنان
گفتيم:) اى آل داوود! شكر (اين همه نعمت را) بجا آوريد؛
ولى عده كمى از بندگان من شكرگزارند! سبأ : 13
10.
لِيَأْكلُوا مِن ثَمَرِهِ وَ مَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ
أَ فَلا يَشكرُونَ(35) تا از ميوه آن بخورند در حالى كه
دست آنان هيچ دخالتى در ساختن آن نداشته است! آيا شكر خدا
را بجا نمي آورند؟! يس : 35
11.
وَ لهَُمْ فِيهَا مَنَفِعُ وَ مَشارِب أَ فَلا
يَشكُرُونَ(73) و براى آنان بهرههاى ديگرى در آن
(حيوانات) است و نوشيدنيهائى گوارا؛ آيا با اين حال
شكرگزارى نمي كنند؟! يس : 73
12.
اللَّهُ الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسكُنُوا فِيهِ
وَ النَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضلٍ عَلى
النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكثرَ النَّاسِ لا يَشكُرُونَ(61)
خداوند كسى است كه شب را براى شما آفريد تا در آن
بياساييد، و روز را روشني بخش قرار داد؛ خداوند نسبت به
مردم صاحب فضل و كرم است؛ ولى بيشتر مردم شكرگزارى نمي
كنند! غافر : 61
13.
لَوْ نَشاءُ جَعَلْنَهُ أُجَاجاً فَلَوْ لا تَشكُرُونَ(70)
هرگاه بخواهيم، اين آب گوارا را تلخ و شور قرار مي دهيم؛
پس چرا شكر نمي كنيد؟! الواقعة : 70
14.
قُلْ هُوَ الَّذِى أَنشأَكمْ وَ جَعَلَ لَكمُ السمْعَ وَ
الأَبْصرَ وَ الأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشكُرُونَ(23)
بگو: «او كسى است كه شما را آفريد و براى شما گوش و چشم و
قلب قرار داد؛ امّا كمتر سپاسگزارى مي كنيد!» الملك : 23
شكر گزاران :
1.
وَ مَا محَمَّدٌ إِلا رَسولٌ قَدْ خَلَت مِن قَبْلِهِ
الرُّسلُ أَ فَإِين مَّات أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلى
أَعْقَابِكُمْ وَ مَن يَنقَلِب عَلى عَقِبَيْهِ فَلَن
يَضرَّ اللَّهَ شيْئاً وَ سيَجْزِى اللَّهُ الشكرِينَ(144)
محمد (ص) فقط فرستاده خداست؛ و پيش از او، فرستادگان ديگرى
نيز بودند؛ آيا اگر او بميرد و يا كشته شود، شما به عقب
برمي گرديد؟ (و اسلام را رها كرده به دوران جاهليّت و كفر
بازگشت خواهيد نمود؟) و هر كس به عقب باز گردد، هرگز به
خدا ضررى نمي زند؛ و خداوند بزودى شاكران (و
استقامتكنندگان) را پاداش خواهد داد. آلعمران : 144
2.
وَ مَا كانَ لِنَفْسٍ أَن تَمُوت إِلا بِإِذْنِ اللَّهِ
كِتَباً مُّؤَجَّلاً وَ مَن يُرِدْ ثَوَاب الدُّنْيَا
نُؤْتِهِ مِنهَا وَ مَن يُرِدْ ثَوَاب الاَخِرَةِ نُؤْتِهِ
مِنهَا وَ سنَجْزِى الشكِرِينَ(145) هيچكس، جز به فرمان
خدا، نمي ميرد؛ سرنوشتى است تعيين شده؛ (بنابر اين، مرگ
پيامبر يا ديگران، يك سنّت الهى است.) هر كس پاداش دنيا را
بخواهد (و در زندگى خود، در اين راه گام بردارد،) چيزى از
آن به او خواهيم داد؛ و هر كس پاداش آخرت را بخواهد، از آن
به او مي دهيم؛ و بزودى سپاسگزاران را پاداش خواهيم داد.
آلعمران : 145
3.
وَ كذَلِك فَتَنَّا بَعْضهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولُوا أَ
هَؤُلاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِم مِّن بَيْنِنَا أَ لَيْس
اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشكرِينَ(53) و اين چنين بعضى از
آنها را با بعض ديگر آزموديم (توانگران را بوسيله فقيران)؛
تا بگويند: «آيا اينها هستند كه خداوند از ميان ما
(برگزيده، و) بر آنها منّت گذارده (و نعمت ايمان بخشيده
است؟!» آيا خداوند، شاكران را بهتر نمي شناسد؟! الأنعام :
53
4.
وَ الْبَلَدُ الطيِّب يخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ
وَ الَّذِى خَبُث لا يخْرُجُ إِلا نَكِداً كذَلِك نُصرِّف
الاَيَتِ لِقَوْمٍ يَشكُرُونَ(58) سرزمين پاكيزه 0و
شيرين)، گياهش به فرمان پروردگار مي رويد؛ امّا سرزمينهاى
بد طينت (و شورهزار)، جز گياه ناچيز و بي ارزش، از آن نمي
رويد؛ اين گونه آيات (خود) را براى آنها كه شكرگزارند،
بيان مي كنيم! الأعراف : 58
5.
وَ لَقَدْ أَرْسلْنَا مُوسى بِئَايَتِنَا أَنْ أَخْرِجْ
قَوْمَك مِنَ الظلُمَتِ إِلى النُّورِ وَ ذَكرْهُم
بِأَيَّاتِ اللَّهِ إِنَّ فى ذَلِك لاَيَتٍ لِّكلِّ
صبَّارٍ شكُورٍ(5) ما موسى را با آيات خود فرستاديم؛ (و
دستور داديم:) قومت را از ظلمات به نور بيرون آر! و «ايّام
اللّه» را به آنان ياد آور! در اين، نشانههايى است براى
هر صبر كننده شكرگزار! إبراهيم : 5
6.
وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئن شكرْتُمْ
لأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئن كفَرْتمْ إِنَّ عَذَابى
لَشدِيدٌ(7) و (همچنين به خاطر بياوريد) هنگامى را كه
پروردگارتان اعلام داشت: «اگر شكرگزارى كنيد، (نعمت خود
را) بر شما خواهم افزود؛ و اگر ناسپاسى كنيد، مجازاتم شديد
است!» إبراهيم : 7
7.
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْك تجْرِى فى الْبَحْرِ
بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِيرِيَكم مِّنْ ءَايَتِهِ إِنَّ فى
ذَلِك لاَيَتٍ لِّكلِّ صبَّارٍ شكُورٍ(31) آيا نديدى
كشتيها بر (صفحه) درياها به فرمان خدا، و به (بركت) نعمت
او حركت مي كنند تا بخشى از آياتش را به شما نشان دهد؟! در
اينها نشانههايى است براى كسانى كه شكيبا و شكرگزارند!
لقمان : 31
8.
فَقَالُوا رَبَّنَا بَعِدْ بَينَ أَسفَارِنَا وَ ظلَمُوا
أَنفُسهُمْ فَجَعَلْنَهُمْ أَحَادِيث وَ مَزَّقْنَهُمْ
كلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فى ذَلِك لاَيَتٍ لِّكلِّ صبَّارٍ
شكُورٍ(19) ولى (اين ناسپاس مردم) گفتند: «پروردگارا! ميان
سفرهاى ما دورى بيفكن» (تا بينوايان نتوانند دوش به دوش
اغنيا سفر كنند! و به اين طريق) آنها به خويشتن ستم كردند!
و ما آنان را داستانهايى (براى عبرت ديگران) قرار داديم و
جمعيّتشان را متلاشى ساختيم؛ در اين ماجرا، نشانههاى
عبرتى براى هر صابر شكرگزار است. سبأ : 19
9.
إِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنىٌّ عَنكُمْ وَ لا
يَرْضى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَ إِن تَشكُرُوا يَرْضهُ
لَكُمْ وَ لا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثمَّ إِلى
رَبِّكم مَّرْجِعُكمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ
تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمُ بِذَاتِ الصدُورِ(7) اگر
كفران كنيد، خداوند از شما بي نياز است و هرگز كفران را
براى بندگانش نمى پسندد؛ و اگر شكر او را بجا آوريد آن را
براى شما مي پسندد! و هيچ گنهكارى گناه ديگرى را بر دوش
نمي كشد! سپس بازگشت همه شما به سوى پروردگارتان است، و
شما را از آنچه انجام مي داديد آگاه مي سازد؛ چرا كه او به
آنچه در سينههاست آگاه است! الزمر : 7
10.
إِن يَشأْ يُسكِنِ الرِّيحَ فَيَظلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلى
ظهْرِهِ إِنَّ فى ذَلِك لاَيَتٍ لِّكلِّ صبَّارٍ
شكُورٍ(33) اگر او اراده كند، باد را ساكن مي سازد تا آنها
بر پشت دريا بي حركت بمانند؛ در اين نشانههايى است براى
هر صبركننده شكرگزار! الشورى : 33
11.
نِّعْمَةً مِّنْ عِندِنَا كَذَلِك نجْزِى مَن شكَرَ(35)
اين نعمتى بود از ناحيه ما؛ اين گونه هر كسى را كه شكر كند
پاداش مي دهيم! القمر : 35
حضرت نوح :
1.
شاكراً لأَنْعُمِهِ اجْتَبَاتُ وَ هَدَاتُ إِلى صِرَطٍ
مُّستَقِيمٍ(121) شكرگزار نعمتهاى پروردگار بود؛ خدا او را
برگزيد؛ و به راهى راست هدايت نمود! النحل : 121
2.
ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ كانَ
عَبْداً شكُوراً(3) اى فرزندان كسانى كه با نوح (بر كشتى)
سوار كرديم! او بنده شكرگزارى بود. (شما هم مانند او
باشيد، تا نجات يابيد!) الإسراء : 3
و غيره :
1.
وَ عَلَّمْنَهُ صنْعَةَ لَبُوسٍ لَّكمْ لِتُحْصِنَكُم مِّن
بَأْسِكُمْ فَهَلْ أَنتُمْ شكِرُونَ(80) و ساختن زره را
بخاطر شما به او تعليم داديم، تا شما را در جنگهايتان حفظ
كند؛ آيا شكرگزار (اين نعمتهاى خدا) هستيد؟ الأنبياء : 80
2.
فَتَبَسمَ ضاحِكاً مِّن قَوْلِهَا وَ قَالَ رَب أَوْزِعْنى
أَنْ أَشكُرَ نِعْمَتَك الَّتى أَنْعَمْت عَلىَّ وَ عَلى
وَلِدَى وَ أَنْ أَعْمَلَ صلِحاً تَرْضاتُ وَ أَدْخِلْنى
بِرَحْمَتِك فى عِبَادِك الصلِحِينَ(19) سليمان از سخن او
تبسّمى كرد و خنديد و گفت: «پروردگارا! شكر نعمتهايى را كه
بر من و پدر و مادرم ارزانى داشتهاى به من الهام كن، و
توفيق ده تا عمل صالحى كه موجب رضاى توست انجام دهم، و مرا
برحمت خود در زمره بندگان صالحت وارد كن!» النمل : 19
3.
قَالَ الَّذِى عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَبِ أَنَا
ءَاتِيك بِهِ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْك طرْفُك
فَلَمَّا رَءَاهُ مُستَقِراًّ عِندَهُ قَالَ هَذَا مِن
فَضلِ رَبى لِيَبْلُوَنى ءَ أَشكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَ مَن
شكَرَ فَإِنَّمَا يَشكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَن كَفَرَ
فَإِنَّ رَبى غَنىٌّ كَرِيمٌ(40) (امّا) كسى كه دانشى از
كتاب (آسمانى) داشت گفت: «پيش از آنكه چشم بر هم زنى، آن
را نزد تو خواهم آورد!» و هنگامى كه (سليمان) آن (تخت) را
نزد خود ثابت و پابرجا ديد گفت: «اين از فضل پروردگار من
است، تا مرا آزمايش كند كه آيا شكر او را بجا مي آورم يا
كفران مي كنم؟! و هر كس شكر كند، به نفع خود شكر مي كند؛ و
هر كس كفران نمايد (بزيان خويش نموده است، كه) پروردگار
من، غنىّ و كريم است!» النمل : 40
4.
وَ لَقَدْ ءَاتَيْنَا لُقْمَنَ الحِْكْمَةَ أَنِ اشكُرْ
للَّهِ وَ مَن يَشكرْ فَإِنَّمَا يَشكُرُ لِنَفْسِهِ وَ
مَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنىٌّ حَمِيدٌ(12) ما به
لقمان حكمت داديم؛ (و به او گفتيم:) شكر خدا را بجاى آور
هر كس شكرگزارى كند، تنها به سود خويش شكر كرده؛ و آن كس
كه كفران كند، (زيانى به خدا نمي رساند)؛ چرا كه خداوند بي
نياز و ستوده است. لقمان : 12
5.
وَ وَصيْنَا الانسنَ بِوَلِدَيْهِ إِحْسناً حَمَلَتْهُ
أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ
فِصلُهُ ثَلَثُونَ شهْراً حَتى إِذَا بَلَغَ أَشدَّهُ وَ
بَلَغَ أَرْبَعِينَ سنَةً قَالَ رَب أَوْزِعْنى أَنْ
أَشكُرَ نِعْمَتَك الَّتى أَنْعَمْت عَلىَّ وَ عَلى
وَلِدَى وَ أَنْ أَعْمَلَ صلِحاً تَرْضاتُ وَ أَصلِحْ لى
فى ذُرِّيَّتى إِنى تُبْت إِلَيْك وَ إِنى مِنَ
الْمُسلِمِينَ(15) ما به انسان توصيه كرديم كه به پدر و
مادرش نيكى كند، مادرش او را با ناراحتى حمل مي كند و با
ناراحتى بر زمين مي گذارد؛ و دوران حمل و از شير بازگرفتنش
سى ماه است؛ تا زمانى كه به كمال قدرت و رشد برسد و به چهل
سالگى بالغ گردد مي گويد: «پروردگارا! مرا توفيق ده تا شكر
نعمتى را كه به من و پدر و مادرم دادى بجا آورم و كار
شايستهاى انجام دهم كه از آن خشنود باشى، و فرزندان مرا
صالح گردان؛ من به سوى تو بازمي گردم و توبه مي كنم، و من
از مسلمانانم!» الأحقاف : 15
6.
إِنَّا هَدَيْنَهُ السبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا
كَفُوراً(3) ما راه را به او نشان داديم، خواه شاكر باشد
(و پذيرا گردد) يا ناسپاس! الإنسان : 3
تنظيم
: بهرام محسني نسب (Bahrammn@gmail.com
)
والسلام علي من
التبع الهدي
|
